Czy warto słuchać winyli?

W obecnych czasach, gdy mamy tak łatwy dostęp do serwisów streamingowych zapominamy powoli o fizycznych nośnikach. Nowe radia w autach w większości potrafią już połączyć się przez bluetooth z telefonem i odtwarzać pliki mp3. Płyty winylowe przestały być podstawowym nośnikiem, jeżeli chodzi o muzykę i mają aktualnie status głównie kolekcjonerski. Czy kupno gramofonu to w takim razie dobry pomysł? 
Historia płyty winylowej zaczęła się w XIX wieku, kiedy powstał pierwszy fonograf umożliwiający zapis i odtwarzanie dźwięku, a niedługo później opatentowana została koncepcja płaskich płyt produkowanych według wzorca. Autorem patentu nazywanego „Parleophone” był Francus Charles Cros.

Nie były to jednak płyty gramofonowe jakie znamy dzisiaj. Takie płyty zostały opatentowane w 1887 przez Emila Berlinera. Produkcja została rozwinięta w przeciągu kilku lat. Pierwotnie płyty gramofonowe produkowane były z ebonitu i miały średnicę 5 cali (ok. 12,7 cm).

Obecnie standardowym rozmiarem płyty winylowej jest 12 cali dla albumów długogrających („LP” z angielskiego „longplay) lub 7 cali dla singli i minialbumów („EP”, „epka” z angielskiego „extended play”).
Jaka jest zatem przewaga winyli nad płytami CD? Większość audiofili i melomanów twierdzi, że tylko płyty gramofonowe dają najlepszą jakość dźwięku, której nie da się powtórzyć w zapisie cyfrowym. Fakty mówią jednak co innego – obecne technologie potrafią z powodzeniem odtwarzać dźwięk bez żadnych strat na jakości.

 Dlaczego zatem słuchać winyli? Mają przede wszystkim wartość sentymentalną, a niektórzy fani muzyki dodatkowo lubią trzaski, które wydaje gramofon podczas odwtarzania piosenek. Płyty gramofonowe są również wykorzystywane przez wielu DJ-i ponieważ dają możliwość modyfikowania dźwięku poprzez przesuwanie jej, a także łatwiejszego miksowania na sprzęcie studyjnym, czyli przechodzenia pomiędzy jednym utworem, a drugim.

 Gramofon ma też przewagę nad zapisem cyfrowym w innej kwestii – wiele starych albumów zostało wydanych tylko na winylu i nie doczekały się reedycji, dlatego też winyle to jedyna opcja do odsłuchania ich. Ostatecznie fani muzyki są zgodni w tym, że płyty winylowe są zdecydowanie ładniejsze od CD i można się pochwalić swoją kolekcją układając je na specjalnie wydzielonej półce.

Jaki wybrać gramofon?

Skoro więc zdecydowaliśmy się kolekcjonować płyty gramofonowe to z pewnością chcielibyśmy je na czymś odtworzyć. Poniżej przedstawiamy kilka wskazówek, którymi należy się kierować przy kupnie gramofonu. Przede wszystkim należy zacząć od wzmacniacza.

 Jeżeli posiadany przez nas system audio ma specjalne wejście służące do podłączenia gramofonu (najczęściej oznaczone jako „Phono”) to nie ma problemu. Sytuacja komplikuje się, kiedy nie ma możliwości bezpośredniego wpięcia gramofonu do wzmacniacza.

 Konieczne wtedy będzie kupno specjalnego przedwzmacniacza gramofonowego, którego zadaniem jest konwertowanie sygnału z wkładki gramofonowej na sygnał liniowy.

Niektórzy producenci oferują gramowony z wbudowanym przedwzmacniaczem, co znacznie ułatwi sprawę w sytuacji, gdy nasz system audio nie ma wejścia Phono.

Na rynku istnieją dwa rodzaje gramofonów: automatyczne i manualne. Automatyczne to takie, w których po wciśnięciu przycisku wszystko dzieje się samo. W gramofonie manualnym czynności takie jak ustawienie ramienia z igłą i opuszczenie jej należy wykonać samemu. 

Bezpośredni czy paskowy? Jaki gramofon wybrać? Podział ze względu na rodzaj napędzania talerza, na którym leży płyta obejmue dwa typy. Bezpośredni (direct drive) zazwyczaj wykorzystywany jest w sprzęcie DJ-skim.

Dzięki napędowi direct drive szybciej rozpędzimy talerz, a także oferuje on łatwe zmiany prędkości kręcenia się płyty. W zaciszu domowym częściej stosowany jest napęd paskowy (belt drive). W tego rodzaju napędzie talerz rozkręcany jest za pomocą paska, co niweluje szumy i drgania, które mogą się pojawić w przypadku napędu bezpośredniego.

Istotnym elementem jest również ramię gramofonowe. Rodzaje ramion możemy dzielić na kilka sposobów. Pierwszy z nich to ze względu na kształt; w gramofonach DJ-skich najczęściej stosuje się ramiona w kształcie litery S, natomiast w innych znajdziemy ramiona proste.

 Inne kryterium to długość – najdłuższe ramiona mają 12 cali (około 30,5 cm), ale najpopularniejsza długość to 9 cali (niecałe 23 cm).  Kolejny podział to ze względu na ułożyskowanie. Ramię może być zamontowane w oparciu o rozwiązanie nazywane „unpivot”; w takim wypadku podparte jest pionowym stożkiem, który pozwala uzyskać mały opór ruchu.

Niestety w takim rozwiązaniu ramię może być niestabilne i poruszać się delikatnie również w niepożądaną stronę. Druga metoda łożyskowania to umiejscowienie ramienia na trzpieniach stożkowych, która jest trudniejsza w regulacji i zalecane jest dla doświadczonych użytkowników. 

Jednym z najważniejszych elementów w adapterze jest wkładka z igłą gramofonową. W skład igły wchodzi cewka oraz magnes, które poprzez drgania wytwarzają sygnał przekazywany później do wzmacniacza. Rodzaje wkładek możemy spotać dwa. Pierwszy z nich to MM czyli Moving Magnet – w tym przypadku magnes jest ruchomy i drga, a cewka pozostaje przymocowana na sztywno (tj. nie porusza się).

Druga odmiana to MC – Moving Coil. Analogicznie w tym przypadku to magnes pozostaje nieruchomy, a drga cewka. Od tego jaką wkładkę wybierzemy zależy również wybór przedwzmacniacza, gdyż dla oba typy generują inny sygnał. Na sam koniec trzeba jeszcze zastanowić się jaki szlif igły preferujemy. 

Szlif sferyczny wykorzystywany jest w najtańszych gramofonach, inaczej nazywany jest szlifem stożkowym. Szlif eliptyczny lepiej radzi sobie z odczytywaniem informacji zawartych na płycie ze względu na większą powierzchnię styku. Najlepszym rodzajem szlifu jest liniowy, jest jednak równocześnie najdroższy.

To tyle, jeżeli chodzi o różne typy gramofonów. W zależności od posiadanego budżetu możemy zdecydować się na lepszy lub gorszy sprzęt, ale warto również sprawdzić oferty używanych gramofonów. Jeżeli trafimy na osobę sprzedającą, która była kolekcjonerem to odtwarzacz powinien być w bardzo dobrym stanie.


Podobne artykuły

Ostatnio dodane artykuły