Data publikacji:

Smog w Polsce —  mamy problem czy nie?

Ze wszystkich stron dochodzą nas głosy, że smog w Polsce to duży problem. Zanieczyszczenie powietrza u nas sięga poziomu miast o wiele większym zagęszczeniu i liczbie ludności. Dlaczego tak się dzieje? Co to jest smog i czy jest niebezpieczny dla naszego zdrowia?

Czy problem ze smogiem jest faktyczny, czy został wymyślony?

Niestety, liczby mówią same za siebie — według raportu Światowej Organizacji Zdrowia, znajdujemy się na 33 miejscu z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Unii Europejskiej. Powietrze o niskiej jakości dostaje się do naszych domów, wpływając negatywnie na zdrowie. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska potwierdza te dane, normy zanieczyszczenia powietrza zostały przekroczone niemal w całej Polsce.

Oczywiście, smog nie jest nowym odkryciem. W zasadzie możemy powiedzieć, że od kilku lat zaczęliśmy mu przeciwdziałać. W latach 90’ fabryki nie posiadały filtrów na kominach, przez co całe zanieczyszczenia trafiały prosto do powietrza. Co więcej, samochody też nie miały katalizatorów, w efekcie eksportowały ogromne ilości spalin. Czy można było z tego powodu umrzeć? Odpowiedź jest prosta: TAK. Pokazują to statystyki z 1952 roku z Londynu, gdzie smog w ciągu 5 dni doprowadził do śmierci 12 000 osób.

Co to jest smog i skąd się bierze?

Smog jest to nienaturalne zjawisko atmosferyczne, które objawia się mocnym zamgleniem otoczenia. Dlaczego nienaturalne? W normalnych warunkach przyrody nie ma prawa wystąpić. Pokazuje ogromny wpływ czynnika ludzkiego. Jeżeli zanieczyszczenie powietrza wskutek działalności człowieka jest bardzo duże i dorzucimy do tego bezwietrzną pogodę, to jest prawie pewne, że przywita nas zamiast czystego powietrza — smog.
Znajduje się  w nim dwutlenek siarki oraz pyły zawieszone, które są tak małe, że bez problemu potrafią przemieścić się przez pęcherzyki płucne i przeniknąć do krwiobiegu.

Jak wyglądają statystyki? Kto powoduje najwięcej smogu?

To nie wymienione wyżej fabryki, czy samochody szkodzą w Polsce najbardziej. Na Politechnice Warszawskiej zostały stworzone obliczenia, które mówią, że ponad połowa zanieczyszczeń pyłowych pochodzi z…. gospodarstw domowych, czy małych kotłowni! Jest to przerażająca liczba. Potem kilkanaście procent generuje transport. Reszta to pozostałe źródła – energetyka, przemysł, gospodarka odpadami.

W Polsce największym problemem jest mała świadomość, że paleniem śmieci w piecach, szkodzimy przede wszystkim sobie i najbliższej społeczności. Co więcej, często nie zdajemy sobie sprawy, że częste palenie w kominku w domu, powoduje także większe stężenie pyłu wewnątrz pomieszczenia. Trzeba mieć to na uwadze i w takich sytuacjach, powinniśmy zapewniać cyrkulację lub zaopatrzyć się w specjalne filtry powietrza.

Czy Smog w Polsce faktycznie jest niebezpieczny?

Tak, tak, tak! Jak już wcześniej wspomnieliśmy, pyły są tak małe ( 3 razy mniejsze od struktury włosa), że bardzo trudno je zobaczyć gołym okiem. Potrafią bez większych problemów przeniknąć do naszych płuc, czy krwiobiegu, gdzie zalegają. Mogą powodować miażdżycę i zapalenie naczyń krwionośnych. Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała badania, gdzie dowodzi, że wdychanie takiego pyłu zmniejsza długość życia Polaka o dziesięć miesięcy.
W smogu występuje jeszcze większy pył — PM 10 — niż ten wcześniej omawiany. Działa on niekorzystnie na układ oddechowy. Powoduje skłonności do ostrego zapalenia oskrzeli i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Dwutlenek siarki działa drażniąco na drogi oddechowe, powoduje skurcz oskrzeli i uszkodzenia płuc, zmniejsza również zdolność krwi do przenoszenia tlenu. Umiarkowane narażenie na jego wdychanie powoduje pogorszenie czynności płuc u osób chorych na astmę.

Ostatnie badania na Uniwersytecie Jagiellońskim dowodzą także, że długotrwałe spędzanie czasu w smogu, może działać szkodząco na płód. Zawarta w nim substancja benzo(a)piren skutkuje pojawieniem się u niemowląt zapalenia górnych i dolnych dróg oddechowych, a później - u kilkulatków - niższym ilorazem inteligencji.

Skąd mamy wiedzieć, jaki poziom zanieczyszczenia jest w powietrzu?

Obecnie powstało wiele aplikacji na wszystkie systemy operacyjne w telefonach, dzięki którym możemy sprawdzić aktualny poziom smogu. Wystarczy ściągnąć aplikację i wpisać, jakie miasto nas interesuje — w kilka sekund naszym oczom ukaże się stężenie zanieczyszczenia powietrza i co się w nim znajduje.

Coraz więcej stron, które przedstawiają pogodę, ma także na swoich podstronach informacje smogowe — warto przed wyjściem na spacer sprawdzić, czy powietrze będzie świeże.

Naukowcy alarmują, że smog może być szczególnie uciążliwy dla dzieci, matek w ciąży, czy osób starszych, które mogą mieć problemy z oddychaniem. U najmłodszych może charakteryzować się zwiększoną ilością zachorowań, słabszą odpornością i niemożnością skupienia. Kobiety ciężarne powinny szczególnie uważać, ponieważ pył może dostać się także do malucha w brzuchu.

Zwracajmy uwagę na jakość powietrza w naszej okolicy i dbajmy o to, żeby dodatkowo jej nie zanieczyszczać, ponieważ, jak pokazuje statystyka, możemy bardzo dużo zdziałać!

Tekst: Natalia Świrska