Tworzenie wzorków na kawie — sztuka baristyczna


Kawa dotarła do Europy od Arabów na początku XVII wieku i początkowo jej picie było bardzo kontrowersyjne religijnie i napiętnowane przez Kościół. Kulturę spożywania kawy na starym kontynencie zapoczątkowało oblężenie Wiednia przez Turków w 1683 roku, kiedy to pozostawiono bogate zapasy kawy w stolicy Austrii. Dziś Europejczycy niewątpliwie nie wyobrażają sobie dnia bez znakomitej kawy — parzonej, z ekspresu lub rozpuszczalnej. 

Sztuka parzenia kawy to baristyka, która pozwala m.in. na tworzenie wzorków na kawie, nie tylko przy użyciu szablonów do kawy. Jaki oryginalny pomysł na kawę mają najlepsze kawiarnie? Jakie filiżanki do kawy i szklanki do kawy nadają się do poszczególnych jej rodzajów?

Jak zrobić wzorki na kawie?

Pomysłów na kawę i jej zdobienie jest co niemiara. Sztuka dekorowania kawy rozwija się od wielu lat, choć jest ona niszową dziedzina artystyczno-użytkową. Wbrew pozorom, aby filiżanki do kawy zachwycały naszych gości, wcale nie trzeba być baristą. Można w zaciszu własnego domu zrobić przepiękne wzorki na kawie przy użyciu prostych narzędzi i ewentualnie szablonów do kawy.

Ozdabianie powierzchni parującego espresso to dobry pomysł na kawę — efektowną i pyszną. Warto serwować przy tym ten gorący napój w naczyniu o dość szerokim przekroju, ponieważ wówczas będziemy mieli sporo miejsca na wykonanie wzorków na kawie. Odpowiednie będą do tego celu szerokie filiżanki do kawy lub duże szklanki do kawy, w których możemy przygotować latte i na powierzchni spienionego mleka wykonać ozdobę. 

Jak ubijać piankę?

Wzorki na kawie robi się zwykle na piance, dlatego ich przygotowanie należy rozpocząć od jej ubicia. To kluczowy etap ozdabiania kawy. Spienione mleko powinno być ciepłe i mieć temperaturę w granicach 60‒65 stopni Celsjusza. Dzięki temu będzie gęste i nie rozpuści się natychmiast w kawie po nalaniu do filiżanki z kawą. Jednocześnie spienione, ciepłe mleko będzie na tyle płynne, aby bez trudu wylać je do naczynia. Idealnie spienione mleko do kawy powinno mieć wiele bąbelków powietrza, a podczas przechylania filiżanki przelewać się w tempie półpłynnej śmietany czy jogurtu. Nie jest to takie proste.

Nieprawidłowo wykonana pianka do kawy nie tylko będzie nieestetyczna, lecz może odebrać smakoszom przyjemność z picia tego aromatycznego napoju. Bariści robią to bezbłędnie, a amatorzy pewnie będą musieli wykonać wiele prób i pogodzić się z początkowymi błędami, zanim dojdą do wprawy i będą mogli rozpocząć naukę artystycznego zdobienia kawy.

Najłatwiej ubija się mocno odtłuszczone mleko — 0% lub 0,5%, ale jego smak w połączeniu z kawą nie będzie idealny. Chcąc uzyskać znakomity smak napoju oraz ładną piankę na wierzchu kawy, najlepiej wybrać mleko o 2-procentowej zawartości tłuszczu.

Pianę z mleka przygotujemy przy użyciu miksera, blendera lub specjalnego spieniacza do mleka. Można także ubijać mleko ręcznie z wykorzystaniem ubijaczki, choć będzie to trwało znacznie dłużej. Po spienieniu mleka warto uderzyć delikatnie dnem naczynia o blat, aby pozbyć się nierówności na powierzchni pianki. Można także kręcić naczyniem równomiernie przez chwilę, co także przyczyni się do wyrównania powstałych podczas spieniania mleka nierówności. Nadmiar pianki usuniemy łyżeczką.  

Odpowiednie narzędzia do wykonania wzorków na kawie

Ozdabianie kawy wymaga wykorzystania nie tylko odpowiedniego sprzętu do spieniania mleka, lecz także dzbanuszka z charakterystycznym dzióbkiem, który pozwoli wykonać zachwycające wzorki na kawie. Przydadzą się też szablony do kawy oraz dobry pomysł na kawę, aby wykonać ją w perfekcyjny sposób.

Za pomocą dzbanuszka, w którym umieszcza się spienione mleko, można z dużą dozą kontroli wlać je do kawy. To trudna czynność, gdyż należy tak wlewać strumień mleka do filiżanki do kawy, aby nie był on zbyt duży i gwałtowny. To właśnie podczas wlewania spienionego mleka można wykonać ozdoby na powierzchni kawy — np. łukowate wzorki, które warto poprawić przy użyciu zwykłej wykałaczki.

Podczas nalewania mleczka do kawy należy nieustannie ruszać dzbanuszkiem z mlekiem, wykonując łagodne, kołyszące ruchy. Płynne nalanie mleka jest kluczem do sukcesu w sztuce baristycznej. Dzięki temu tekstura pianki stanie się idealna.

Pomysłów na kawę zdobioną rysunkami na piance jest co niemiara. Najłatwiej jest przyłożyć szablon do kawy i obsypać ją np. karmelem czy czekoladą. Wówczas powstanie prosty wzorek, który na dobrze spienionym mleku bez trudu powinien się utrzymać. Szablony do kawy można kupić w wielu sklepach i kawiarniach.

Aby wykonać wzorki na kawie w kształcie serca, należy w miejscu, w którym zakończyliśmy wlewanie spienionego mleka, przeciągnąć piankę o około 1‒2 cm w głąb wzorku. Z kolei wzór gwiazdy uzyskamy, wlewając piankę jak najbliżej środka filiżanki, a następnie przeciągając w czterech miejscach niewielką ilość mleka do krawędzi filiżanki, na zewnątrz pianki. 

Naczynia odpowiednie do kawy

Kawę podaje się zarówno w filiżankach, jak i w specjalnych szklankach do kawy. Wszystko zależy od tego, jaką chcemy zaserwować swoim gościom. Aby podać gościom tradycyjne espresso, powinniśmy mieć małe filiżanki do kawy o pojemności od 50 do 70 ml, o cylindrycznym, rozszerzanym ku górze kształcie. Takie filiżanki do kawy mają grube ścianki, które dłużej utrzymują ciepło.

Nieco wyższą filiżankę wykorzystamy do amerykańskiego cafe lungo. Klasyczna filiżanka będzie odpowiednia do francuskiej caffe latte. Filiżanki do kawy cappuccino powinny mieć pojemność 150‒200 ml. Najlepiej, aby były mocno rozszerzane w górnej części. Caffe frappe i cappuccino ice tradycyjnie podaje się w szklankach do kawy z cienkiego szkła, bez rączki. Grube szkło nie jest wymagane, ponieważ podawany w nich napój i tak jest zimny. Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku trójwarstwowego latte macchiatto, dla którego szklanki do kawy powinny być wysokie, wykonane z żaroodpornego szkła o dużej przezroczystości.  Wysokie szklanki do kawy będą niezbędne do serwowania caffe mocha, która także ma trzy warstwy.

Historia wzorków na kawie

Wdzięczną kawą do robienia wzorków jest latte z dużą ilością pianki z mleka. Na bazie tej kawy w 1996 roku narodził się styl latte art, czyli technika zdobienia kawy. Pierwsze wzorki na kawie zaczął rysować amerykański barista David Shomer i dzięki niemu możemy dziś podziwiać i smakować doskonałe kawy z różnymi wzorami na powierzchni.

W domu najłatwiej wykonać ozdobę na spienionym mleku przy użyciu szablonów do kawy. Jeśli ich nie mamy, możemy je zrobić samodzielnie z wykorzystaniem grubej tektury lub brystolu. Wystarczy wyciąć papier w odpowiednim kształcie, a później zastosować słodką posypkę do kawy caffe latte karmel, zmieloną czekoladę czy brązowy cukier. Jeśli niczego takiego w domu nie mamy, możemy posypać spienione mleko chociażby kakao. Takie wzorki być może nie będą tak perfekcyjne jak w kawiarni, lecz w warunkach domowych śmiało można w ten sposób ozdobić kawę i sprawić przyjemność domownikom lub naszym gościom. 

Podobne artykuły

Ostatnio dodane artykuły