Historia karm dla zwierząt domowych

Pies i kot towarzyszą człowiekowi od ponad 10 tysiącleci. Na przestrzeni tego czasu nastąpiło wiele rewolucyjnych zmian w sposobie i stylu zycia, co także wpłynęło istotnie na współczesne psy i koty. W wyniku adaptacji, a także selekcji hodowlanej człowiek istotnie zmienił ich wygląd, zachowanie a także niektóre potrzeby. Podczas gdy niektóre elementy są wynikiem tysiącletniego przystosowania, to inne wynikają z potrzeby wygody i dostosowania do nowoczesnego modelu życia i bycia. Mało kto jednak wie, że coraz popularniejsza w codziennym żywieniu zwierząt domowych pełnoporcjowa karma, znajduje swoje odzwierciedlenie w tym jak przez setki lat dokarmialiśmy naszych czworonożnych towarzyszy.

O chlebie i wodzie, okraszone mlekiem…

O tym, że zróżnicowanie w wyglądzie towarzyszących nam psów i kotów było duże już kilka tysięcy lat temu możemy się przekonać po malowidłach w piramidach egipskich. Różnice są zauważalne nie tylko w maści czy wielkości, ale także długości nóg, a także ogonów.

Natomiast pierwsze zachowane zalecenia odnośnie diety znajdujemy już w dziełach „ O Rolnictwie” sprzed 2 tysięcy lat, gdzie Columella w księdze 7 zaleca podawanie jęczmienia wymieszanego z serwatką, lub z braku ziarna chleb wymieszany z wodą po gotowaniu fasoli, podawane na ciepło.

Mięso uznawane za przysmak dla ludzi, także rzadko pojawia się jako standardowy składnik pokarmu zwierząt domowych, w przeciwieństwie do tłuszczu zwierzęcego, którym sowicie należy posiłek naszych zwierząt okraszać.
W epoce Oświecenia wraz z powstaniem pierwszych dzieł zbierających powszechną wiedzę o życiu, powstają konkretne i światłe zalecenia odnośnie żywienia zwierząt domowych. I tak słowo „pâtée” pojawiło się we Francji w XVIII wieku, jako określenie mieszanki podawanej dla drobiu.

W 1756 roku w “Nouveau dictionnaire universel des arts et des sciencies: françois, latin et anglois” wydanym przez Francois Girard, pojawia się definicja „pâtée” jako mieszanki okruszków chleba z kawałkami mięsa i tłuszczu, podawanych zwierzętom domowym.

W późniejszych zaleceniach brytyjskich autorów znajdujemy różnego rodzaju zupy z mniejszym lub większym udziałem smalcu czy łoju wołowego oraz „przynajmniej połówką chleba”, wraz z uwagami przestrzegającymi przed nadmiarem tłuszczu, gdyż powoduje, iż pies „jest ciężki i bardziej chorowity”.
W XIX wieku przepisów na różnego rodzaju zupy z ziaren zbóż czy chleba i tłuszczu, znajdujemy liczne w artykułach i opracowaniach w ówczesnych poradnikach.

W 1833 w dziele „Wszechstronny kowal i Brytyjski sportowiec” Richard Lawrence, dość rozlegle opisuje swoje spostrzeżenia, wraz z faktem że: pies nie jest ani typowo mięsożerny czy roślinożerny co oznacza, że powinien dostawać pokarm na który składa się mieszanka surowców pochodzenia zwierzecego jak i roślinnego. Co ciekawsze podkreśla już wtedy, że porcja jedzenia powinna być dostosowana do wielkości psa jedzącego…

Psie ciastko – przełomowy produkt

W połowie XIX wieku amerykański elektryk, który przybył za pracą do Wielkie Brytanii, James Spratt dzięki swojej spostrzegawczości stworzył pierwsze komercyjne przekąski dla psów. Zaobserwował on że psy, które dożywiały się sucharami wyrzucanymi ze statków w dokach w Londynie, prezentowały się znacznie lepiej, niż inne psy które oglądał w głębi miasta.

Po połączeniu faktów wprowadził na rynek „ciastka dla psów”, które od razu były tworzone w większym i mniejszym rozmiarze, a na opakowaniu nawiązywały do potrzeb brytyjskiej klasy wyższej, lubującej się w gonitwach chartów. Dodatkowo ważnym faktem było to, że kolejnych trzech zwycięzców największych wyścigów jadło „Spratt’s Patent Dog Biscuit”, które na wystawie w Paryżu otrzymały złoty medal za innowacyjny produkt.

Te pierwsze sukcesy i wyrastające jak grzyby po deszczu producenci rozmaitych przekąsek dla zwierząt w różnych kształtach zarówno na starym kontynencie jak i w USA, przesądziło powstanie nowej grupy produktów i związnej z nim branży.
Okres międzywojenny XX wieku był przełomowy dla rynku karm dla zwierząt domowych. Z powodu rewolucji technologicznej i nagłego pojawienia się samobieżnych pojazdów silnikowych, pojawiła się nadpodaż koniny na rynku – co zaowocowało masową produkcją puszek marki Ken-L Ration.

Ograniczenia w dystrybucji i przechowywaniu, powodowały że karmy mokre (w puszkach) były wygodniejsze i bardziej smakowite niż ówcześnie wypiekane karmy suche. Dopiero ograniczenie w wykorzystaniu metalu w innych branżach niż zbrojeniowe w trakcie II wojny światowej, popchnęło producentów karm suchych na dalszy etap rozwoju produktów.

Narodziny współczesnej karmy

Jak to zwykle bywa przełomowe innowacje czasem są dziełem zbiegu okoliczności. Jeden z największych producentów płatków śniadaniowych (Ralston Purina) poszukiwał technologii, która usprawni ich proces wypiekania, aby nie tonęły w mleku.

Okazało się, że ten sam proces (w wyniku którego powstaje też tzw. „chrupki chleb”), można zastosować aby poprawić parametry karmy dla zwierząt. Dokładnie w połowie lat ’50 XX wieku nastąpiło przełomowe wykorzystanie nowoczesnej technologii, które wpłynęło na istotną poprawę: jakości, bezpieczeństwa, strawności, a nawet smakowitości karmy dla zwierząt domowych.

Przy wykorzystaniu specjalnego pieca podciśnieniowego (ekstrudera), udało się stworzyć jednolity i czysty mikrobiologicznie granulat. Obecnie zdecydowana większość karm (także wilgotnych) wykonywana jest w tej technologii. Istotnie wpłynęło to na poprawę bezpieczeństwa pokarmów podawanych naszym zwierzętom domowym. Obserwacje dużych grup zwierząt w kontrolowanych warunkach (zarówno psów jak i kotów), wskazują też że jedzenie pełnoporcjowej karmy w optymalnych ilościach wpływa na wydłużenie średniej długości życia naszych milusińskich.
Kolejne dekady, niosły za sobą kolejne wynalazki i obserwacje. Od najprymitywniejszej ery zróżnicowania karmy na smaki (dobrej dla zwierząt na każdym etapie życia, a nawet wspólne dla psów i kotów), poprzez karmy przystosowane do konkretnego etapu życia (np. karmy dla zwierząt rosnących, dorosłych czy dojrzałych), dostosowane do konkretnych rozmiarów i typu rasowego (np. ras małych, średnich, dużych, ras o masywnej budowe), do karm spełniających konkretne funkcje (np. wspomagające optymalne trawienie, podnoszące odporność zwierząt rosnących etc.).

Niezależnie od badań własnych producentów (wybrani prowadzą własne laboratoria), od lat 70-tych pojawiają się regularnie wytyczne National Research Council, oparte o zebrane wyniki aktualnych badań naukowych dotyczących psów i kotów. Na podstawie tych wytycznych organizacje zrzeszające zarejestrowanych producentów karmy dla zwierząt domowych, m.in. AAFCO w USA i FEDIAF w Unii Europejskiej, wydają własne rekomendacje, aby produkowana karma dla zwierząt była zdrowa i bezpieczna.

Podobne artykuły

koci trądzik

Jak rozpoznać i jak leczyć koci trądzik?Czy koty mają trądzik? Tak! Wygląda on trochę inaczej niż ten ludzki, ale jest na tyle specyficzny, że można go wstępnie rozpoznać już na podstawie samych objawów. Sprawdź, jak wygląda trądzik u kota i jak leczyć trądzik u kota. Poznaj domowe sposoby na koci trądzik.Czy koty mają trądzik? Tak! Wygląda on trochę inaczej niż ten ludzki, ale jest na tyle specyficzny, że można go wstępnie rozpoznać już na podstawie samych objawów. Sprawdź, jak wygląda trądzik u kota i jak leczyć trądzik u kota. Poznaj domowe sposoby na koci trądzik.

2021-04-19
Czy koty mają trądzik? Tak! Wygląda on trochę inaczej niż ten ludzki, ale jest na tyle specyficzny, że można go wstępnie rozpoznać już na podstawie samych objawów. Sprawdź, jak wygląda i jak leczyć trądzik u kota. Poznaj domowe sposoby na koci trądzik.
jakie akwarium dla bojownika

Jakie akwarium dla bojownika?

2021-04-15
Marzysz o tym, by rozpocząć przygodę z akwarystyką? Dobrym wyborem na początek jest bojownik. Jakie akwarium dla bojownika kupić? Które rośliny oraz podłoże będą najlepsze? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w niniejszym artykule.
Ruja u kotki

Ruja u kotki – ile trwa? Czym się objawia?

2021-04-13
Ruja u kotki to czas, w którym zwierzę jest zdolne do zajścia w ciążę. Jeśli jesteś posiadaczem kotki domowej, koniecznie dowiedz się, jak rozpoznać objawy ruji i jak postępować, gdy tylko do niej dojdzie.
kaszaki u psa

Kaszaki u psa. Przyczyny i leczenie

2021-04-08
Kaszaki to jedne z najpopularniejszych guzów skóry u psów. Ze względu na specyfikę wspomnianych zmian skórnych postawienie diagnozy przez weterynarza zajmuje zwykle parę minut. Nie należy jednak bagatelizować kaszaków, jest to bowiem forma nowotworu łagodnego. Jakie są przyczyny powstania kaszaków u psa i jak je usunąć?