Przęgląd urządzeń do spawania

Samodzielne dokonywanie drobnych napraw w domu i ogrodzie pozwala zaoszczędzić pieniądze, a przy okazji dać mnóstwo satysfakcji. Aby ułatwić sobie pracę, warto skompletować zestaw nowoczesnych narzędzi przeznaczonych dla majsterkowiczów. W zestawie takim z pewnością nie powinno zabraknąć wiertarki, pilarki czy małej szlifierki. Niezwykle przydatna okazuje się też spawarka do łączenia elementów metalowych lub plastikowych. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze rodzaje spawarek, które sprawdzają się w użytku domowym, a także doradzamy, dla kogo lepsza jest spawarka inwertorowa, a dla kogo spawarka transformatorowa. Spróbujemy także podpowiedzieć, jaka spawarka do plastiku nadaje się dla amatorów i kiedy przydaje się przecinarka plazmowa.

Metoda spawania a rodzaj spawarki

Poszczególne spawarki różnią się miedzy sobą przede wszystkim sposobem spawania i warto je poznać, zanim wybierze się konkretne urządzenie. Wyróżnia się trzy najważniejsze metody spawania:
  • metoda MIG-MAG — spawanie w osłonie gazów obojętnych (argon, hel) lub aktywnych (np. dwutlenek węgla). Jest to uniwersalna metoda, odpowiednia do stali niestopowych. Stosowana np. w spawarkach inwertorowych.
  • metoda MMA (inaczej SWAM) — spawanie elektrodami otulonymi, czyli spawanie łukowe z wykorzystaniem metalowej elektrody topliwej pokrytej otuliną topnika. Jest to bardzo popularna metoda, stosowana głównie do stali (także tej nierdzewnej), żelaza, stopów glinu, miedzi oraz niklu. Zarówno spawarki transformatorowe, jak i inwertorowe umożliwiają spawanie metodą MMA.
  • metoda TIG — czyli spawanie elektrodą nietopliwą w osłonie gazów obojętnych. Metodę tę można stosować do wszystkich gatunków stali, szczególnie jednak umożliwia spawanie aluminium, tworząc wysokiej jakości złącza. Ten sposób spawania wykorzystuje spawarka inwertorowa.

Co wybrać: spawarkę transformatorową czy inwertorową?

Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, ponieważ oba rodzaje spawarek mają swoje zalety i wady, oba są też równie popularne. Wybór urządzenia powinien być oparty przede wszystkim na potrzebach i oczekiwaniach wobec sprzętu.

Spawarka transformatorowa jest urządzeniem starszego typu, które jednak odznacza się prostą konstrukcją, dużą odpornością na uszkodzenia mechaniczne i dość niską ceną, a także dobrą jakością spawu. Umożliwia spawanie metodą MIG/MAG oraz MMA i jest odpowiednia szczególnie dla mniej doświadczonych spawaczy. Urządzenie to nie jest jednak pozbawione wad, gdyż jest zazwyczaj duże i ciężkie, a przez to mało mobilne, odznacza się dużym zużyciem prądu, dość szybko się przegrzewa i długo chłodzi, a więc nadaje się bardziej do okazjonalnego i krótkotrwałego użycia.

Spawarka inwertorowa to urządzenie nowocześniejsze, o zdecydowanie mniejszych rozmiarach, ale także droższe od spawarek starszego typu. Jej zalety to duża wydajność, szybki czas chłodzenia, niskie zużycie prądu, a także możliwość podłączenia do agregatu prądotwórczego. Spawarka ta jest także mniej wrażliwa na spadki napięcia prądu oraz na jakość zastosowanych elektrod. Skomplikowana i delikatna budowa urządzenia sprzyja czasami awariom. Sprzęt ten jest uznawany za odpowiedniejszy dla profesjonalistów, a także dla osób często wykonujących czynności spawalnicze. Warto dodać, że do spawania aluminium stosuje się zazwyczaj spawarki inwertorowe.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie spawarki?

Przy wyborze konkretnego modelu spawarki należy wciąć pod uwagę wiele parametrów, z których najważniejszymi są:
  • zasilanie — powinno być dostosowane do instalacji elektrycznej i zakresu użytkowania spawarki. Najczęściej istnieje możliwość podłączenia urządzenia do sieci jednofazowej (230 V) lub trójfazowej (400 V). Ważna jest także obciążalność sieci, np. spawarki transformatorowe potrzebują zabezpieczenia 20‒25 A, a inwertorowe —16 A.
  • sprawność spawarki — podawana jest w procentach odnoszących się do 10-minutowego cyklu pracy i określa, jak długo urządzenie może pracować, a jak długo musi się chłodzić. Przykładowo przez oznaczenie sprawności 60% należy rozumieć, że sprzęt spawa przez 6 minut, a następnie potrzebuje 4 minut odpoczynku.
  • średnica elektrody — do spawania grubych elementów należy wybrać elektrodę o większej średnicy, z tym że jej wartość powinna być nieco niższa od grubości materiału, np. jeśli spawany materiał ma grubość od 2,5 do 3,5 mm, to średnica elektrody powinna wynosić 2 mm. Warto także pamiętać, że im większa średnica elektrody, tym większe natężenie prądu jest wymagane.

Spawanie aluminium — specyficzny materiał, specyficzne wymagania

Jeśli chodzi o spawanie aluminium, to w przypadku materiału o niewielkiej grubości (do 1 mm) najlepiej sprawdzają się spawarki TIG, choć gwarantują wysokiej jakości spaw także przy grubości do 10 mm. Przy grubszych materiałach można także stosować metodę MIG z gazem osłonowym w postaci argonu lub helu (nie wchodzą one w reakcje z innymi pierwiastkami). Zamiast spawarki TIG można zastosować spawarkę inwertorową. W spawaniu aluminium niezwykle ważne jest dokładne oczyszczenie powierzchni materiału oraz zachowanie czystości drutu podczas spawania. Dzięki temu można uniknąć porowatości stopiwa.

Spawarka do plastiku — co trzeba o niej wiedzieć?

Choć spawanie kojarzy się z metalem, to jednak plastik także jest tworzywem, które można po prostu zespawać. Wszystko dzięki właściwościom plastiku, który pod wpływem wysokiej temperatury staje się miękki i łatwo łączy się z innymi plastikowymi elementami. Po schłodzeniu spaw staje się twardy i trwały. Do spawania plastiku stosuje się nagrzewnice, opalarki oraz specjalne spawarki do plastiku. Te ostatnie występują pod postacią spawarek ręcznych oraz stacjonarnych. Do użytku domowego, a szczególnie dla majsterkowiczów, najlepszym rozwiązaniem wydaje się niewielka i poręczna spawarka ręczna. Spawarki stacjonarne używane są częściej w profesjonalnych warsztatach. Kupując spawarkę do plastiku, warto zwrócić uwagę na źródło jej zasilania (większość modeli działa na prąd, ale istnieją także spawarki na gaz), zakres regulacji temperatury (każdy rodzaj tworzywa ma inną temperaturę spawania), sposób wychładzania, spoiwa do spawania, wydajność strumienicy powietrza, liczbę dysz, czy wreszcie moc urządzenia (do użytku domowego wystarczy 400 W). Najprostsza spawarka do plastiku nie jest droga, bo można znaleźć modele już za niecałe 200 zł. Najtańsze są urządzenia ręczne.

Przecinarka plazmowa — nowoczesne urządzenie do cięcia metalu

Ponieważ elementy metalowe często wymagają nie tylko spawania, lecz także cięcia, niezwykle przydatnym urządzeniem dla każdego spawacza okazuje się przecinarka. Przecinarki plazmowe pojawiły się na rynku stosunkowo niedawno. Umożliwiają one szybkie i precyzyjne cięcie stali, miedzi, aluminium, żeliwa itp. Cięcie plazmowe polega na zastosowaniu silnie skoncentrowanego łuku plazmowego, który uruchamiany jest za pomocą powietrza i prądu. Cięty materiał topiony jest pod wpływem wysokiej temperatury plazmy, a dzięki dużej prędkości jej strumienia szybko wydmuchiwany ze szczeliny. Zaletą tej techniki cięcia metali jest szybkość, niewielkie odkształcenia cieplne materiału, zakres grubości cięcia (do około 160 mm), możliwość zastosowania do wielu rodzajów materiałów. Do wad przecinarki plazmowej trzeba zaliczyć przede wszystkim jej dość wysoką cenę (zazwyczaj kilka tysięcy złotych), a także szkodliwe dla zdrowia duże promieniowanie UV oraz sporą ilość dymów i gazów uwalnianych podczas jej używania.

Podsumowanie

Zakup spawarki i ewentualnie przecinarki plazmowej do domowego zestawu narzędzi powinien być poprzedzony dokładną analizą potrzeb. Przede wszystkim trzeba zastanowić się, jaki materiał będzie najczęściej spawany, ponieważ spawanie aluminium, stali lub innych materiałów często wymaga zastosowania innego urządzenia. Częstotliwość spawania może pomóc w decyzji, czy bardziej przydatna będzie droższa spawarka inwertorowa, czy może wystarczające będzie tańsze urządzenie transformatorowe. Natomiast najlepsza spawarka do plastiku dla majsterkowiczów amatorów to przede wszystkim urządzenie ręczne, które jest niedrogie i wygodne w użytkowaniu.

Podobne artykuły

Ostatnio dodane artykuły