Jak wybrać płyn chłodniczy?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu z łatwością można było kupić nowy samochód chłodzony powietrzem. Obecnie jednak w układzie chłodzenia aut stosuje się bardziej efektywne rozwiązania, bazujące na płynie chłodniczym. Chcąc zapewnić efektywność chłodzenia, trzeba jednak pamiętać o okresowej wymianie płynu.

Układ chłodzenia to bardzo istotna sprawa

Chociaż płyn chłodniczy należy do jednych z najrzadziej wymienianych płynów eksploatacyjnych, jego niedostateczna ilość w układzie chłodzenia lub nadmierne zużycie może doprowadzić do poważnych awarii w samochodzie. Dlatego konieczna jest regularna kontrola płynu do chłodnic, a w razie potrzeby także uzupełnianie jego poziomu.

Na rynku dostępne są rozmaite typy płynów, które przeważnie różnią się użytymi dodatkami. Zanim jednak zdecydujemy, jaki płyn chłodniczy warto wybrać, należy wyjaśnić, jaka jest dokładnie jego rola w samochodzie i jak wpływa na układ chłodzenia oraz jego sprawność.

Płyn chłodniczy — dlaczego jest niezbędny w samochodzie?

Układ chłodzenia nowoczesnych modeli aut wymaga zastosowania płynu chłodniczego, żeby zapewnić optymalną temperaturę silnika w czasie jego pracy na stałym poziomie 90‒100 stopni Celsjusza. Płyn do chłodnic jest na tyle skutecznym rozwiązaniem, że potrafi zaabsorbować nawet 30% ciepła ze spalanego paliwa, a do tego przenosi energię cieplną z silnika do chłodnicy i z powrotem.

To jednak niejedyne możliwości i zadania płynu chłodniczego. Istotne jest również to, że ogranicza on korozję elementów silnika oraz poszczególnych podzespołów wchodzących w skład układu chłodzenia, a także zapobiega odkładaniu się wytrąceń w tym układzie. Płyn do chłodnic zabezpiecza też przed zamarzaniem silnika i ogranicza zjawisko kawitacji (gwałtowna przemiana z fazy ciekłej w gazową).

Teoretycznie można wykorzystać do chłodzenia również wodę, ale ta nie spełni dodatkowych funkcji, jakie ma płyn, i w dodatku zamarznie w niskiej temperaturze. Na rynku dostępny jest płyn chłodniczy w dwóch formach: koncentrat do rozrobienia z wodą destylowaną lub gotowy preparat.

Kiedy wymieniać płyn do chłodnic?

Każdy płyn do chłodnic to tak naprawdę roztwór, który składa się z wody oraz glikolu (etylenowy lub propylenowy). Ponieważ ten ostatni jest substancją wysoce żrącą, producenci wzbogacają roztwór jeszcze inhibitorami korozji (dodatki antykorozyjne), dodatkami antypiennymi i stabilizatorami.

Od początku lat 90. XX wieku do płynu do chłodnic zaczęto również dodawać barwniki, o czym jeszcze dokładniej napiszemy w dalszej części artykułu. Nowy dobrej jakości płyn ma odpowiednie parametry, które skutecznie chronią silnik i chłodzą. Należą do nich między innymi właściwe stężenie koncentratu (co najmniej 30% w roztworze zapobiega zamarzaniu i korozji) i wody (gdy koncentrat jest zbyt gęsty — powyżej 70% — może nastąpić przegrzanie silnika).

Dlaczego konieczna jest okresowa kontrola jakości płynu (na przykład za pomocą aerometru lub refraktometru) i jego wymiana, by układ chłodzenia mógł działać bez zarzutów? Jedne płyny można eksploatować dłużej, inne krócej. O różnych typach płynów napiszemy jeszcze dokładniej dalej, teraz warto jedynie zaznaczyć, że płyny IAT trzeba wymieniać maksymalnie co dwa lata, OAT i HOAT — nawet co pięć lat. To oczywiście okresy orientacyjne. W rzeczywistości warto częściej wymieniać płyn, co zmniejszy prawdopodobieństwo konieczności naprawy chłodnicy lub jej wymiany.

Podczas kontroli płynu należy także zwrócić uwagę na jego poziom w zbiorniczku wyrównawczym. Trzeba pamiętać, że układ chłodzenia działa poprawnie, gdy znajduje się w nim odpowiednia ilość cieczy chłodzącej.

Naprawa chłodnicy — czy zawsze się opłaca?

Płyn chłodniczy to jeden z najistotniejszych elementów układu chłodzenia w samochodzie. Przepływa on w obiegu zamkniętym od silnika do chłodnicy i z powrotem. Właśnie uszkodzenie chłodnicy należy do częstych przyczyn ubytku, a nawet całkowitego wycieku płynu. Sprawdźmy, co może być przyczyną takich uszkodzeń i czy zawsze możliwa jest naprawa chłodnicy.

Ponieważ chłodnica usytuowana jest w przedniej części komory silnika, najczęściej tuż za zderzakiem, jest szczególnie narażona na różne uszkodzenia, a w przypadku kolizji może zajść nawet konieczność jej wymiany.

Wielu właścicieli aut decyduje się jednak na naprawę chłodnicy, próbując w ten sposób obniżyć koszty usunięcia usterki układu chłodzenia. Problem polega na tym, że nie w każdym przypadku można zregenerować chłodnicę, co często kończy się jej ponowną awarią.

Uszkodzenie chłodnicy może być mechaniczne lub chemiczne. Chłodnicę można teoretycznie regenerować, wszystko jednak zależy od skali uszkodzenia. W przypadku drobnych zniszczeń warsztaty potrafią dorobić uszkodzone komponenty. Nikt nie da jednak gwarancji, że problem nie powróci, dlatego pewniejsza od naprawy chłodnicy jest jej wymiana.

Uszkodzenia chemiczne najczęściej powodowane są korozją chłodnicy (na przykład na skutek używania wody zamiast płynu w układzie chłodzenia). Takiej chłodnicy nie naprawi żaden szanujący się mechanik i lepiej zaopatrzyć się wtedy w nowy egzemplarz.

Inne usterki układu chłodzenia

Uszkodzenia chłodnicy często kończą się wyciekiem płynu, ale to niejedyna sytuacja, która może doprowadzić do awarii układu chłodzenia. Dlatego zanim sprawdzimy, jakiego rodzaju płyn chłodniczy warto kupić, należy poświęcić kilka słów innym usterkom chłodzenia w aucie, co pozwoli szybciej zlokalizować awarię.

Układ chłodzenia cieczą nie jest skomplikowany, ale składa się z wielu elementów. Tutaj usterki najczęściej mają charakter mechaniczny. Objawem może być zarówno przegrzanie, jak i niedogrzanie układu, a przede wszystkim właśnie ubytek płynu chłodzącego. Jeśli do niego dojdzie, a awaria chłodnicy zostanie wyeliminowana, należy sprawdzić, czy wyciek nie nastąpił w pobliżu nagrzewnicy.

Może się także zdarzyć, że w zbiorniczku wyrównawczym będzie odpowiednia ilość płynu, ale silnik i tak będzie się przegrzewał. Wtedy możemy mieć do czynienia z uszkodzeniem uszczelki pod głowicą, a płyn będzie się przedostawał do silnika i do oleju. Gdy zaś płyn będzie się wylewał ze zbiornika, można podejrzewać, że doszło do zapowietrzenia układu chłodzenia.

Jeśli samochód się grzeje, chociaż jest płyn, warto także skontrolować działanie wentylatora na chłodnicy lub termostatu. Sprawdźmy teraz, na zakup jakiego płynu chłodniczego warto się zdecydować.

Jaki płyn chłodniczy wybrać?

Na rynku można znaleźć płyny chłodnicze o różnych kolorach. Może to wprowadzać pewne zamieszanie i zaczynamy zastanawiać się, jakiego rodzaju płyn chłodniczy wybrać. Wbrew pozorom nie jest to bez znaczenia. Przeważnie poszczególne barwy odnoszą się do różnych typów płynów, chociaż niektóre mogą się powtarzać.

Kolor zielony lub niebieski to IAT (Inorganic Additive Technlogy), czyli płyn wzbogacony dodatkami nieorganicznymi, co pozwala na tworzenie ochronnej warstwy na podzespołach układu chłodzenia i chroni je przed korozją. Taki płyn szybko się jednak zużywa, ponieważ odkładają się w nim krzemiany.

Nieco większą żywotność wykazuje płyn typu OAT (Organic Acid Technology), który produkowany jest często w kolorze czerwonym, różowym, pomarańczowym albo fioletowym. Nie ma tu krzemianów, tylko kwasy organiczne, a warstwa antykorozyjna jest cieńsza niż w IAT, lecz bardziej skuteczna. Płyn ten nie nadaje się jednak do starych konstrukcji samochodów.

Coraz więcej produkowanych jest płynów typu HOAT (Organic Acid Technology), czyli hybrydowa technologia dodatków organicznych (niebieskie lub zielone), która łączy w sobie środki antykorozyjne na bazie kwasów organicznych i krzemianów — zachowuje się jak typ IAT, ale ma dłuższą żywotność.

Podobne artykuły

Ostatnio dodane artykuły