Data modyfikacji:

Przepływomierz: objawy awarii

Przepływomierz masowy powietrza to jeden z elementów odpowiadających za prawidłową pracę silnika. Informuje sterownik o tym, jak dużo powietrza dostaje się poprzez układ dolotowy silnika. Ma to niebagatelne znaczenie przy tworzeniu mieszanki paliwowo-powietrznej, dlatego uszkodzenie przepływomierza od razu wpłynie na działanie jednostki.
Przepływomierz: objawy awarii

Jak działa przepływomierz powietrza?

Określenie ilości powietrza dostającej się do silnika jest potrzebne do tego, by dobrać odpowiednią dawkę paliwa. Dawka ta powinna być zbliżona do tzw. wartości stechiometrycznej, określającej idealną proporcję składników mieszanki, zapewniającej pełne spalanie paliwa. Ta wartość to 14,7 kg powietrza na każdy kilogram paliwa. Tylko w ten sposób silnik będzie pracował z pełną wydajnością oraz płynnością. Przepływomierz masowy powietrza to czujnik znajdujący się w układzie dolotowym, tuż za filtrem powietrza, który mierzy natężenie przepływu powietrza. W jaki sposób?
W odróżnieniu od starszych typów przepływomierzy klapkowych, przepływomierze masowe wykorzystują do pomiaru rozgrzany drut. Pomiar natężenie odbywa się poprzez nagrzanie platynowego drutu lub blaszki do temperatury około 120–130 stopni Celsjusza i utrzymanie jej podczas pracy silnika. Na podstawie spadków temperatury i energii potrzebnej do rozgrzania drutu określana jest masa powietrza, która go wychładza.
Przepływomierz wyposażony jest dodatkowo w termistor, który mierzy temperaturę zasysanego powietrza. To ważne, bowiem im wyższa temperatura powietrza, tym mniejsza jego gęstość. Natężenie i napięcie prądu analizowane jest następnie przez sterownik silnika, który zawiaduje wtryskiem paliwa do układu dolotowego lub bezpośrednio do cylindra.

Dlaczego przepływomierz się psuje?

Przyczyną nieprawidłowego działania przepływomierza samochodowego jest najczęściej zabrudzenie. Platynowy drucik jest wrażliwy na zanieczyszczenia i już niewielka ilość brudu może doprowadzić do zafałszowania wskazań lub nawet uszkodzenia elementu. Aby do tego nie dopuścić, należy regularnie wymieniać filtr powietrza na nowy. W ten sposób ochronisz nie tylko przepływomierz, ale i inne elementy silnika znajdujące się za układem dolotowym. Czyszczenie przepływomierza pozwoli ci zachować jego prawidłowe funkcjonowanie.
W szczególności należy uważać na sportowe filtry stożkowe, które wymagają regularnego namaczania olejem. Przepuszczają one więcej powietrza, ale i zanieczyszczeń, co może prowadzić do szybszego zużycia przepływomierza. Upewnij się też, że układ dolotowy jest szczelny i nie zasysa „lewego” powietrza za filtrem.
Zanieczyszczony przepływomierz można oczywiście wyczyścić. Należy to jednak zrobić bezdotykowo, np. sprężonym powietrzem lub specjalnym preparatem do czyszczenia przepływomierzy. W ten sposób pozbędziesz się większych paprochów, które łatwo osiadają na druciku. Czyszczenie ręczne może doprowadzić do uszkodzenia wrażliwej części. W wielu przypadkach wyczyszczenie oryginalnego przepływomierza jest znacznie korzystniejsze niż wymiana na zamiennik. Powszechnym problemem jest bowiem nieprawidłowe działanie zamienników. Odchylenie dokładności pomiaru względem części fabrycznych może sięgać nawet 40%.

Jakie są objawy uszkodzonego przepływomierza?

Jeśli chodzi o przepływomierz, objawy nie zawsze muszą być jednoznaczne. Niektóre z nich są niepozorne i trudno wychwycić je podczas jazdy. Silnik spalinowy jest w stanie działać nawet bez przepływomierza, dlatego delikatne odchyły od normy nie zawsze wskazują na awarię. Dodatkowo uszkodzenie przepływomierza może wyjść na jaw tylko w konkretnych warunkach, np. po rozgrzaniu silnika, w wysokiej temperaturze powietrza czy podczas dużego obciążenia jednostki. Jakie symptomy awarii przepływomierza są najpowszechniejsze?

Spadek mocy silnika

Obniżoną moc silnika trudno zauważyć podczas codziennej jazdy. Niewiele osób korzysta z całego zakresu obrotów, dlatego zmiany te mogą być wyjątkowo subtelne. Jeśli jednak wydaje ci się, że silnik gorzej wkręca się na obroty, jest ospały i gorzej reaguje na pedał gazu, warto sprawdzić wskazania przepływomierza. W skrajnych przypadkach sterownik silnika uruchomi tryb awaryjny i wyraźnie ograniczy moc jednostki. Ma to na celu zapobiec długotrwałej pracy na zbyt bogatej lub ubogiej mieszance. Szczególnie niebezpieczny dla elementów silnika, np. gniazd zaworowych, jest ten drugi scenariusz.

Zwiększone zużycie paliwa

Kolejnym objawem usterki przepływomierza jest zwiększone zużycie paliwa. Wynika to oczywiście z nieprawidłowego składu mieszanki paliwowo-powietrznej. Jeśli dodatkowo zauważysz ciemny dym wydobywający się z rury wydechowej, możesz domniemywać, że mieszanka jest zbyt bogata. Uboga mieszanka objawi się natomiast podwyższonym zużyciem oleju silnikowego.

Gaśnięcie silnika

Jednym z najniebezpieczniejszych efektów uszkodzenia przepływomierza jest przygasanie silnika na biegu jałowym. O ile podczas postoju na światłach jest to niegroźne, to przy zgaśnięcie silnika podczas jazdy, np. przed skrzyżowaniem, może doprowadzić do wypadku. Warto bowiem pamiętać, że po unieruchomieniu silnika w wielu modelach aut znika wspomaganie kierownicy i hamulców. Jeśli więc po wrzuceniu biegu jałowego obroty silnika gwałtownie spadają, a silnik zaczyna się dusić, warto od razu sprawdzić stan przepływomierza. Innym symptomem jest falowanie wskazówki obrotomierza na biegu neutralnym.

Szarpanie przy przyspieszaniu

Nieprawidłowa praca przepływomierza objawia się także opóźnioną reakcją na wciśnięcie pedału przyspieszenia. Po wciśnięciu gazu silnik może zacząć się dławić i szarpać, bo sterownik będzie próbował dobrać skład mieszanki na podstawie nieprawidłowych danych. To również niebezpieczna sytuacja, bo pojawia się podczas krytycznych manewrów, np. wyprzedzania czy włączania się do ruchu.
Zdjęcie: poungsaed_eco / Envato Elements
Autor: Szymon Sonik