Data publikacji:

Rodzaje patelni. Jaką patelnię kupić?

Teflonowe, ceramiczne, żeliwne... Patelnia jest jednym z tych przedmiotów, bez którego trudno wyobrazić sobie gotowanie. Wykorzystujemy ją przynajmniej kilka razy w tygodniu, do przygotowywania zarówno śniadań, obiadów jak i kolacji. Jaką patelnię wybrać i na co zwrócić uwagę podczas zakupu? Zapraszamy do zapoznania się z podstawowymi wskazówkami.

Na co zwrócić uwagę?

Wielkość patelni

W zależności od potrzeb, mamy do wyboru patelnie o różnych wielkościach. Od małej, mieszczącej 1 jajko, do takiej, w której można przyrządzić paellę na kilkanaście osób. Najbardziej popularne są jednak te o średnicach od 23-26 cm.

Grubość dna

Dno patelni powinno mieć min. 4 mm, tak aby się dobrze i szybko się nagrzewało i nie odkształcało od gorąca. Musimy pamiętać, że do kuchenek indukcyjnych wymagane jest dno z powłoką magnetyczną.

Uchwyty

Najlepsze uchwyty to te stalowe, pokryte silikonem lub naturalne, drewniane, które nie przewodzą temperatury. Tanie plastikowe rączki to zły pomysł, ponieważ odkształcają się i topią od gorąca. 

Zobacz promocje na patelnie

Najlepiej wybierać patelnie, których uchwyty mocowane są na stałe. Te przykręcane śrubkami, wyrabiają się i są niestabilne. Idealna pokrywka wykonana jest z żaroodpornego szkła i posiada otwór do cyrkulacji powietrza. Najbardziej uniwersalna jest patelnia klasyczna – okrągła, z płaskim dnem i kilkucentymetrowymi brzegami.

Najczęściej wykonana z aluminium lub stali nierdzewnej, pokryta specjalną powłoką (teflonową lub ceramiczną), która pozwala na bezpieczne przyrządzanie potraw. W domowych warunkach wykorzystujemy także patelnie tytanowe, kamienne, żeliwne i szklane. Miłośnicy smażenia mogą wybrać dla siebie coś o specjalnym przeznaczeniu – patelnię grillową, wok czy patelnię do jajek i racuchów. 

Patelnia teflonowa

Zdecydowanie najbardziej popularna w naszych kuchniach. Jest odporna na wysokie temperatury, nie zmienia smaku potraw, a użycie teflonu pozwala na smażenie bez tłuszczu lub przy wykorzystaniu jego bardzo małej ilości (najczęściej wystarczy 1 kroplą oleju wylaną na papierowy ręcznik przetrzeć dno). Gładka powierzchnia sprawia, że przygotowywane potrawy nie przywierają, a jej utrzymanie i mycie jest niezwykle proste.

Czasami wystarczy po prostu przetrzeć ją ściereczką, nie wykorzystując wody. Niestety powłoka teflonowa jest dość wrażliwa na uszkodzenia, dlatego do mieszania nie można używać żadnych metalowych akcesoriów, a do mycia drucianych szczotek czy ostrych myjek. Naczynia nie można także myć w zmywarce.

Cały czas kontrowersje wzbudza wykorzystanie teflonu w kuchni, gdyż są podejrzenia, że szkodzi on naszemu zdrowiu, a uszkodzona powłoka może wydzielać trujące substancje. Badania nie potwierdzają jednak tych zarzutów. Prawidłowo wykorzystywany teflon nie wchodzi w żadne reakcje z żywnością i naszym organizmem. Aby zachować wszystkie normy bezpieczeństwa, kupując patelnię należy pamiętać, aby sprawdzić, czy posiada ona znak oryginalności teflonu. Tutaj cena ma znaczenie, za niska powinna wzbudzić nasze podejrzenia. 

Patelnia ceramiczna

Doskonała alternatywa dla wszystkich przeciwników teflonu i entuzjastów ekologii. Idealna także dla osób dbających o zdrową i niskotłuszczową dietę. Powłoka patelni ceramicznej wykonana jest z minerałów i gliny wypalanej w wysokiej temperaturze. Posiada gładką powierzchnię, na której można smażyć bez tłuszczu. Równomiernie się rozgrzewa i długo utrzymuje temperaturę.

Potrawy nie przywierają do niej i nie zmieniają smaku podczas obróbki. Jest odporna na bardzo wysokie i bardzo niskie temperatury. Jednak należy pamiętać, że nie można ich gwałtownie zmieniać. Nigdy nie zalewamy patelni zimną wodą tuż po smażeniu, gdyż powłoka może się zniszczyć. Jej wadą jest to, że z czasem ciemnieje 
i wygląda mało estetycznie. Patelnie ceramiczne są także droższe od teflonowych. 

Patelnia żeliwna

W całości wykonana z żeliwa, nie posiada żadnej dodatkowej wewnętrznej powłoki. Ten naturalny materiał jest zdrowy, bezpieczny dla nas i dla środowiska. Niestety smażenie na tej patelni wymaga użycia dużej ilości tłuszczu, który jest też nośnikiem smaku. Dlatego nadaje się ona idealnie do przygotowywania mięsnych dań jednogarnkowych, takich jak gulasz czy leczo. Można jej używać także w piekarniku jako naczynia żaroodpornego.

Z pewnością jest jednym z najbardziej trwałych i długowiecznych naczyń. W kuchni u babci możemy znaleźć patelnię sprzed kilkunastu lat. Jakie ma wady? Jest ciężka i droga. Większość modeli także nie może być stosowanych na kuchniach indukcyjnych.

Patelnia kamienna/granitowa

Idealna propozycja dla designerów i ludzi ceniących sobie wygląd połączony z najwyższą jakością. Patelnia kamienna jest elegancka i niezwykle trwała. Smażymy na niej bez tłuszczu, możemy również wykorzystywać ją jako naczynie żaroodporne. Większość modeli nadaje się na indukcję.

Patelnia tytanowa

Łączy w sobie wszystkie zalety patelni teflonowej i żeliwnej. Jest długowieczna, można niej smażyć bez tłuszczu. Ma nieprzywierającą powłokę, która jest na tyle trwała, że można ją myć w zmywarce, a do mieszania używać nawet metalowych sztućców. Pasuje także do wszystkich rodzajów kuchenek. Jest droga, ale zdecydowanie warto w nią zainwestować, gdyż będzie nam dobrze służyła przez lata. 

Patelnia szklana

Jest doskonała dla osób z alergiami, gdyż nie zawiera w sobie żadnych metali, niklu ani ołowiu. Zastępuje nam w kuchni kilka naczyń – garnek, naczynie żaroodporne, a nawet może służyć jako pojemnik do przechowywania żywności w lodówce. Jest odporna na wysokie 
i niskie temperatury, nie zmienia smaku przygotowywanych w niej potraw. Jest jednak dość ciężka i nieodpowiednia na indukcję. Podatna także na uszczerbienia i zarysowania.

Patelnia grillowa

Propozycja dla osób, które cenią sobie zdrową i lekką kuchnię, liczą kalorie i są na diecie. Patelnia grillowa, najczęściej kwadratowa, charakteryzuje się kratką lub pionowymi rowkami na dnie. Dzięki takiemu rozwiązaniu, do smażonych potraw dociera powietrze, wpływając na ich wyjątkowy smak. Wzór z dna charakterystycznie ozdabia przyrządzane mięso, ryby czy warzywa.

Dzięki temu, potrawy wyglądają na talerzu jak podane prosto z prawdziwego  rusztu. Co najważniejsze, do przygotowania dania nie trzeba używać dodatkowego tłuszczu. Najlepiej zdecydować się na patelnię żeliwną lub stalową. Aluminiowa jest mniej trwała, odkształca się i przypala. 

Wok

Ten rodzaj patelni  o specyficznym kształcie, zna na pewno każdy miłośnik kuchni azjatyckiej. Aby przyrządzić najlepszy ryż z warzywami po chińsku czy tajski smażony makaron, wok jest po prostu niezbędny. W lokalach gastronomicznych, wykorzystuje się te oryginalne – ciężkie i żeliwne lub ze stali węglowej, z okrągłym dnem.

Do domowych warunków najlepszy będzie wok aluminiowy, wewnątrz pokryty teflonem, z płaskim dnem, tak aby dobrze rozprowadzał ciepło. W takiej wersji nadaje się na kuchenkę elektryczną 
i gazową. Jeżeli mamy indukcję, trzeba wybrać model odpowiednio oznaczony przez producenta. Ciekawym rozwiązaniem jest także wok elektryczny. 

Patelnie do zadań specjalnych

W ofercie znajdziemy także patelnie specjalistyczne dedykowane do przygotowywania konkretnych dań. 
Jedną z najbardziej popularnych jest patelnia naleśnikowa z niskimi brzegami
i nieprzywierającą powłoką. Do wyboru mamy zarówno ceramiczną, teflonową jak i mineralną o średnicach od 20 do nawet 30cm. Dzięki takiej patelni szybciej przygotujemy naleśniki, wykorzystując niewielką ilość tłuszczu. 

Furorę robi także patelnia do jajek sadzonych z okrągłymi wgłębieniami w dnie. Ten specjalny kształt pozwala także na przyrządzenie idealnych racuchów czy placków ziemniaczanych. Dla entuzjastów i prawdziwych fanów pankejków, producenci przygotowali patelnie z wgłębieniami w kształcie serc, kwadratów, a nawet płatków śniegu. Jeżeli nie wyobrażacie sobie śniadania bez omletu, powinniście zapatrzeć się patelnię dwustronną. Daje ona gwarancję przyrządzenia idealnego omletu, frittaty czy hiszpańskiej tortilli. Zapewnia pełne bezpieczeństwo podczas przewracania naszego dania.

Autorka: Daria Dziechciarz